Przystępując do projektu Stepping Up the Implementation of the Decent Work Agenda finansowanego z Funduszy Norweskich, zastanawialiśmy się czym jest właściwie godna praca, co ona oznacza i czy ma coś wspólnego z prawami człowieka.

Zgodnie z definicją Międzynarodowej Organizacji Pracy, godną pracę można zdefiniować jako pracę zapewniającą: godziwe dochody, bezpieczne miejsce pracy, dobre perspektywy rozwoju osobistego i integracji społecznej; wolność mówienia o problemach w miejscu pracy, organizowania się i uczestniczenia w decyzjach mających wpływ na życie pracowników; równe szanse i traktowanie wszystkich kobiet i mężczyzn.

„Godna praca” i prawa człowieka to pojęcia ściśle ze sobą powiązane, przy czym „godna praca” stanowi centralny element szerszych ram praw człowieka. „Godna praca” to koncepcja promowana przez Międzynarodową Organizację Pracy (MOP) i odnosi się do zatrudnienia charakteryzującego się poszanowaniem praw człowieka, godziwymi warunkami pracy oraz możliwościami rozwoju osobistego i integracji społecznej. Oto, jak „godna praca” i prawa człowieka są ze sobą powiązane:

1. Prawo do pracy: Prawo do pracy jest podstawowym prawem człowieka, a godna praca jest ucieleśnieniem tego prawa. Zapewnia jednostkom dostęp do możliwości zatrudnienia, wolnego od dyskryminacji i z gwarancją godziwych warunków pracy.
2. Wolność od dyskryminacji: Godna praca obejmuje brak dyskryminacji w miejscu pracy ze względu na takie czynniki, jak płeć, wiek, pochodzenie etniczne, orientacja seksualna i inne. Jest to zgodne z zasadami praw człowieka dotyczącymi równości i niedyskryminacji.
3. Prawo do sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy: Godna praca sprzyja godziwym wynagrodzeniom, bezpiecznym i zdrowym warunkom pracy, rozsądnym godzinom pracy i ochronie socjalnej, które stanowią elementy prawa człowieka do sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy.
4. Wolność zrzeszania się: Prawo do tworzenia związków zawodowych, przystępowania do nich i prowadzenia rokowań zbiorowych jest prawem człowieka. Godna praca wspiera to prawo, umożliwiając pracownikom przynależność do związków zawodowych i wypowiadanie się w sprawie warunków pracy.
5. Prawo do edukacji i szkolenia: Godna praca jest powiązana z prawem do edukacji i szkolenia, ponieważ zapewnia możliwości rozwoju osobistego i zawodowego. Dostęp do edukacji i szkoleń jest prawem człowieka, a godna praca ułatwia ten dostęp.
6. Zakaz wszystkich form pracy przymusowej i obowiązkowej oraz zakaz pracy dzieci: Godna praca sprzeciwia się wszelkim formom pracy przymusowej i pracy dzieci. Kwestie te stanowią naruszenie praw człowieka, a godna praca ma na celu wyeliminowanie ich z miejsca pracy.
7. Prawo do poziomu życia zapewniającego zdrowie i dobrostan: Godna praca zapewnia pracownikom wynagrodzenie wystarczające do zaspokojenia ich podstawowych potrzeb oraz potrzeb ich rodzin, co jest zgodne z prawem człowieka do poziomu życia odpowiedniego dla zdrowia i dobre samopoczucie.
8. Prawo do uczestniczenia w życiu kulturalnym, społecznym i gospodarczym: Prawa człowieka obejmują prawo do uczestniczenia w życiu kulturalnym, społecznym i gospodarczym. Godna praca odgrywa rolę w umożliwieniu jednostkom zaangażowania się w te aspekty życia poprzez zapewnienie stabilnego zatrudnienia i dochodów.
9. Prawo do prywatności i godności: Godna praca szanuje godność i prywatność pracowników i jest zgodna z zasadami praw człowieka dotyczącymi prywatności i godności osobistej.
10. Prawo do rozwoju gospodarczego i społecznego: Prawa człowieka obejmują prawo do rozwoju gospodarczego i społecznego. Godna praca przyczynia się do rozwoju gospodarczego i społecznego jednostek, zapewniając im możliwość znaczącego i trwałego zatrudnienia.

Podsumowując, godna praca i prawa człowieka są ze sobą ściśle powiązane, a godna praca służy praktycznej realizacji wielu podstawowych praw człowieka. Promowanie godnej pracy jest niezbędne do stworzenia sprawiedliwego i pełnego szacunku środowiska pracy, które jest zgodne z szerszymi ramami praw człowieka na całym świecie.

Supported by Norway through the Norway Grants 2014-2021, in the frame of the Programme “Social Dialogue – Decent Work”/Realizowane ze wsparciem Norwegii poprzez Fundusze Norweskie 2014-2021, w ramach program “Dialog Społeczny – Godna Praca”